Lớp 11Sinh Học

Vì sao cá lên cạn sẽ bị chết trong thời gian ngắn?

Câu hỏi: Vì sao cá lên cạn sẽ bị chết trong thời gian ngắn?

A. Vì độ ẩm trên cạn thấp làm mang cá luôn ẩm ướt nên khó hô hấp.

B. Vì không hấp thu được O2 và CO2 của không khí để trao đổi.

Bạn đang xem: Vì sao cá lên cạn sẽ bị chết trong thời gian ngắn?

C. Vì diện tích trao đổi khí còn rất nhỏ và mang bị khô nên cá không hô hấp được.

D. Vì nhiệt độ trên cạn cao làm mang cá bị khô nên không hấp thu được các chất.

Trả lời:

Đáp án đúng: C. Vì diện tích trao đổi khí còn rất nhỏ và mang bị khô nên cá không hô hấp được.

Giải thích:

Khi lên cạn mất đi lực đẩy của nước, các phiến mang và cung mang xẹp lại dính chặt vào nhau thành một khối làm diện tích bề mặt trao đổi khí bị thu hẹp. Trong không khí khô và không khí ẩm ướt như ở dưới nước làm vẩy và da cá bị khô lại → không thể trao đổi khí qua da, CO2 và O2 không khuếch tán được nên cá sẽ chết.  

Cùng THPT Ninh Châu tìm hiểu về Hô hấp ở động vật các em nhé!

I. Hô hấp là gì? 

– Hô hấp là tập hợp những quá trình, trong đó cơ thể lấy oxi từ bên ngoài vào để oxi hóa các chất trong tế bào và giải phóng năng lượng cho các hoạt động sống, đồng thời thải cacbonic ra ngoài.

– Quá trình hô hấp gồm: 

+ Hô hấp ngoài

+ Vận chuyển khí

+ Hô hấp trong

II. Bề mặt trao đổi khí là gì?

– Bề mặt trao đổi khí là nơi thực hiện quá trình trao đổi khí (nhận O2 và giải phóng CO2) giữa cơ thể với môi trường.

– Bề mặt trao đổi khí của cơ quan hô hấp của động vật phải cần đáp ứng được các yêu cầu sau đây:

+ Bề mặt trao đổi khí rộng, diện tích lớn

+ Mỏng và ẩm ướt giúp khí khuếch tán qua dễ dàng

+ Có nhiều mao mạch và máu có sắc tố hô hấp

+ Có sự lưu thông khí tạo ra sự chênh lệch nồng độ để các khí khuếch tán dễ dàng

III. Các hình thức hô hấp

1. Hô hấp qua bề mặt cơ thể

– Động vật đơn bào hoặc đa bào tổ chức thấp 

– Trao đổi khí trực tiếp qua bề mặt cơ thể

2. Hô hấp bằng hệ thống ống khí

– Nhiều loài động vật trên cạn như côn trùng,…

– Hệ thống ống khí được cấu tạo từ những ống dẫn chứa không khí thông qua bên ngoài nhờ các lỗ thở

3. Hô hấp bằng mang

– Gặp ở cá, thân mềm (trai, ốc, …) và chân khớp (tôm, cua, … )

– Đặc điểm tăng hiệu quả trao đổi khí ở cá:

+ Miệng và diềm nắp mang đóng mở nhịp nhàng giúp nước chảy 1 chiều và liên tục từ miệng qua mang

+ Mang chứa nhiều mao mạch máu

4. Hô hấp bằng phổi

– Động vật trên cạn: bò sát, chim, thú

– Hô hấp nhờ sự thay đổi thể tích phổi.

IV. Luyện tập

Câu 1: Nếu bắt giun đất để lên mặt đất khô ráo, giun sẽ bị nhanh chết. Tại sao?

Trả lời 

Để lên mặt đất khô ráo, giun đất sẽ nhanh chết do khí O2 và CO2 không khuếch tán qua da được vì da bị khô

Câu 2: Hãy liệt kê các hình thức hô hấp của động vật ở nước và ở cạn.

Trả lời 

Có động vật, có 4 hình thức trao đổi khí chủ yếu đó là:

+ Trao đổi khí qua bề mặi cơ thể;

+ Trao đổi khí bằng hệ thống ống khí;

+ Trao đổi khí bằng mang;

+ Trao đổi khí bằng phổi

Câu 3: Sự trao đổi khí với môi trường xung quanh ở động vật đơn bào và động vật đa bào có tổ chức thấp (ví dụ thủy tức) được thực hiện như thế nào?

Trả lời 

Ở động vật đơn bào và đa bào có tổ chức thấp (ví dụ thủy tức) sự trao đổi khí với môi trường được thực hiện qua màng tế bào hoặc bề mặt cơ thể.

Câu 4: Sự trao đổi khí với môi trường xung quanh ở côn trùng, cá, lưỡng cư, bò sát chim và thú được thực hiện như thế nào?

Trả lời

– Sự trao đổi khí ở côn trùng qua hệ thống ống khí xuất phát từ các lỗ thở ở 2 bên thành bụng, phân nhánh chằng chịt đem ôxi tới tế bào cơ thể và CO2 ra khỏi cơ thể.

– Sự trao đổi khí ở cá qua mang: Ôxi từ đòng nước chảy liên tục qua mang vào mao mạch ở mang theo vòng tuần hoàn đến các tế bào. Đồng thời CO2 do tế bào thải ra Theo vòng tuần hoàn đến mao mạch ở mung khuếch tán ra dòng nước chảy liên tục qua mang.

– Sự trao đổi khí ở lưỡng cư chủ yếu qua da, phổi (chỉ là 1 túi đơn giản): Lưỡng cư có da trần, phủ chất nhày và ẩm, dễ thấm khí. Bên dưới da có hệ thống mao mạch nên sự trao đổi O2 và CO2 giữa cơ thể và môi trường được thực hiện dễ dàng. Sự thông khí ở phổi nhở sự nâng lên hạ xuống của thềm miệng.

– Sự trao đổi khí ở bò sát, chim và thú được thực hiện qua phổi:

+ Phổi bò sát lớn hơn phổi lưỡng cư, cấu tạo nhiều phế nang hơn.

+ Phổi của chim và thú rất phát triển và có rất nhiều phế nang nên bề mặt trao đổi khí rất lớn. Riêng chim có thêm hệ thống túi khí làm tăng hiệu quả trao đổi khí ở phổi.

+ Ở phế nang có hệ thống mao mạch dày đặc. O2 từ phế nang khuếch tán vào máu đến tế bào, CO2 từ tế bào thải ra theo vòng tuần hoàn đến mao mạch ở phế nang khuếch tán qua không khí ở phế nang và được thở ra ngoài qua đường dẫn khí.

Đăng bởi: THPT Ninh Châu

Chuyên mục: Lớp 11, Sinh 11

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button