Lớp 10Ngữ Văn

Văn bản văn học là gì? – Ngữ Văn 10

Đáp án chi tiết, giải thích dễ hiểu nhất cho câu hỏi “Văn bản văn học là gì?” cùng với kiến thức tham khảo là tài liệu cực hay và bổ ích giúp các bạn học sinh ôn tập và tích luỹ thêm kiến thức bộ môn Ngữ văn 10

Trả lời câu hỏi: Văn bản văn học là gì? Cho ví dụ?

– Văn bản văn học là những văn bản đi sâu phản ánh hiện thực khách quan và khám phá thế giới tình cảm và tư tưởng, thỏa mãn nhu cầu thẩm mĩ của con người.

VD: Đoạn trích “Trao duyên” là tâm trạng đau đớn, xót xa đầy bi kịch của Thúy Kiều khi buộc phải hy sinh chữ tình để làm tròn chữ hiếu, đành trao duyên lại cho em

Bạn đang xem: Văn bản văn học là gì? – Ngữ Văn 10

– Văn bản văn học được xây dựng bằng ngôn từ nghệ thuật có tính hình tượng, tính thẩm mĩ cao, tính hàm súc, đa nghĩa.

VD: Viết về sự biến đổi của đất trời lúc sang thu, nhà thơ Hữu Thỉnh viết:

“Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về

Sông được lúc dềnh dàng

Chim bắt đầu vội vã

Có đám mây mùa hạ

Vắt nửa mình sang thu”

(Sang thu)

=> Ngôn từ trong đoạn thơ là ngôn từ nghệ thuật: có sự chọn lọc, trau chuốt, hình ảnh thơ giàu sức biểu cảm, các từ láy được sử dụng dày đặc có tính tạo hình cao → Thể hiện vẻ đẹp của đất trời lúc sang thu và cảm xúc của nhà thơ

– Văn bản văn học được xây dựng theo một phương thức riêng – nói cụ thể hơn là mỗi văn bản văn học đều thuộc về một thể loại nhất định và theo những quy ước, cách thức của thể loại đó. Tuy nhiên văn bản văn học không chỉ là những biện pháp, những kĩ xảo ngôn từ mà là một sáng tạo tinh thần của nhà văn.

VD: Đại cáo bình Ngô (Nguyễn Trãi) – thể cáo, phú sông Bạch Đằng (Trương Hán Siêu) – phú cổ thể, cảnh ngày hè (Nguyễn Trãi) – thơ thất ngôn xen lục ngôn, tam quốc diễn nghĩa (La Quán Trung) – tiểu thuyết chương hồi.

Kiến thức mở rộng về Văn bản văn học 

I. Nội dung và hình thức của văn bản văn học

1. Về nội dung

– Nội dung bao gồm các khái niệm đề tài, chủ đề, tư tưởng, cảm hứng nghệ thuật:

+ Đề tài: lĩnh vực đời sống được nhà văn nhận thức, lựa chọn, khát quát, bình giá và thể hiện trong văn bản

+ Chủ đề: Vấn đề cơ bản được nêu ra trong văn bản, thể hiện điều quan tâm cũng như chiều sâu nhận thức của nhà văn đối với cuộc sống

+ Tư tưởng của nhà văn: Sự lí giải đối với chủ đề đã nêu lên, là nhận thức của tác giả muốn trao đổi, nhắn gửi, đối thoại với người đọc.

+ Cảm hứng nghệ thuật: Nội dung tình cảm chủ đạo của văn bản, là những trạng thái tâm hồn, cảm xúc được thể hiện trong văn bản

[CHUẢN NHẤT] Văn bản văn học là gì?

2. Về hình thức 

– Về hình thức: Bao gồm các khái niệm ngôn từ, kết cấu và thể loại

+ Ngôn từ: yếu tố đầu tiên của văn bản văn học. Các chi tiết, sự việc, hình tượng, nhân vật…và các thành tố khác được tạo nên nhờ lớp ngôn từ

+ Kết cấu: sự sắp xếp, tổ chức các thành tố của văn bản thành một đơn vị thống nhất, hoàn chỉnh, có ý nghĩa

+ Thể loại: những quy tắc tổ chức hình thức văn bản thích hợp với nội dung văn bản: hoặc có chất thơ, chất tiểu thuyết, chất kịch

II. Ý nghĩa quan trọng của nội dung và hình thức văn bản văn học

– Văn học có chức năng chủ yếu là nhận thức, giáo dục, thẩm mĩ, giao tiếp….nên người nghệ sĩ cần phải  suy nghĩ, trăn trở về cuộc sống, con người để tác động tích cực, nâng cao nhận thức, phẩm chất, hoàn thiện con người.

– Hình thức của văn bản là để khởi gợi tính hiếu kì, tò mò của bạn đọc

– Nếu chỉ chú trọng vào nội dung và hình thức văn bản văn học sẽ không trọn vẹn mà cần phải có sự thống nhất giữa hai yếu tố ấy

III. Luyện tập

Câu 1. Phân tích tầng hàm nghĩa của bài thơ sau:

“Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Bảy nổi ba chìm với nước non

Rắn nát mặc dù tay kẻ nặn

Mà em vẫn giữ tấm lòng son”

(Hồ Xuân Hương)

Trả lời:

Thông qua việc miêu tả chiếc bánh trôi, tác giả đã làm nổi bật vẻ đẹp ngoại hình cũng như vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ thông qua số phận bấp bênh, chìm nổi, tác phẩm đã thể hiện những giá trị nhân đạo, nhân văn vô cùng sâu sắc:

– Đó là sự ý thức về xã hội bất công vùi dập người phụ nữ.

– Thấy được thái độ đồng cảm, trân trọng, đề cao vẻ đẹp của người phụ nữ

Câu 2. Trong “Truyện Kiều”, tả nỗi đau của Thúy Kiều khi tiễn Thúc Sinh về nhà, Nguyễn Du viết:

“Vầng trăng ai xẻ làm đôi,

Nửa in gối chiếc, nửa soi dặm trường”.

Em hãy phân tích tầng hình tượng trong câu thơ trên?

Trả lời:

Trong câu thơ trên, hình tượng vầng trăng không chỉ nói về mặt trăng, mà còn là biểu tượng của hạnh phúc tròn đầy.

Đăng bởi: THPT Ninh Châu

Chuyên mục: Lớp 10,Ngữ Văn 10

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button