Lớp 11Sinh Học

Tập tính bẩm sinh là những tập tính?

Trắc nghiệm: Tập tính bẩm sinh là những tập tính?

A. Người thấy đèn đỏ thì dừng lại, chuột nghe mèo kêu thì chạy.

B. Người thấy đèn đỏ thì dừng lại, ếch đực kêu vào mùa sinh sản.

Bạn đang xem: Tập tính bẩm sinh là những tập tính?

C. Ve kêu vào mùa hè, chuột nghe mèo kêu thì chạy.

D. Ve kêu vào mùa hè, ếch đực kêu vào mùa sinh sản.

Trả lời:

Đáp án đúng: D

Giải chi tiết:

Ve kêu vào mùa hè, ếch đực kêu vào mùa sinh sản là ví dụ về tập tính bẩm sinh.

Người thấy đèn đỏ thì dừng lại, chuột nghe mèo kêu thì chạy là tập tính học được.

Cùng THPT Ninh Châu tìm hiểu về Tập tính của động vật các em nhé!

I. TẬP TÍNH LÀ GÌ?

1. Khái niệm tập tính

 – Tập tính là chuỗi các phản ứng của động vật trả lời các kích thích từ môi trường bên trong hoặc bên ngoài cơ thể.

Chim thực hiện chuỗi phản ứng để xây tổ

2. Vai trò của tập tính

– Các tập tính giúp động vật thích nghi với môi trường sống và tồn tại.

II. PHÂN LOẠI TẬP TÍNH

1. Tập tính bẩm sinh

Là loại tập tính sinh ra đã có, được di truyền từ bố mẹ và đặc trưng cho loài

Ví dụ: ve sầu kêu vào mùa hè, ếch đực kêu vào mùa sinh sản

2. Tập tính học được

Là loại tập tính được hình thành trong quá trình sống của cá thể, thông qua học tập và rút kinh nghiệm

Ví dụ: chuột nghe tiếng mèo thì bỏ chạy, người đi đường thấy đèn đỏ thì dừng lại

Có một số tập tính vừa là học được vừa có nguồn gốc bẩm sinh

Ví dụ: khả năng bắt chuột của mèo vừa là bẩm sinh vừa là học được.

III. CƠ SỞ THẦN KINH CỦA TẬP TÍNH

– Cơ sở thần kinh của tập tính là các phản xạ không điều kiện và có điều kiện.

– Tập tính bẩm sinh là chuỗi phản xạ không điều kiện, do kiểu gen quy định, bền vững, không thay đổi.

– Tập tính học được là chuỗi phản xạ có điều kiện, không bền vững và có thể thay đổi.

 * Khi số lượng các xináp trong cung phản xạ tăng lên thì mức độ phức tạp của tập tính cũng tăng lên. Sự hình thành tập tính học được ở động vật phụ thuộc vào mức độ tiến hóa của hệ thần kinh và tuổi thọ của chúng.

IV. MỘT SỐ HÌNH THỨC HỌC TẬP Ở ĐỘNG VẬT

1. Quen nhờn

– Khái niệm : là hình thức học tập đơn giản nhất, động vật phớt lờ, không trả lời những kích thích lặp lại nhiều lần nhưng không kèm theo sự nguy hiểm.

– Ví dụ : Khi có bóng đen trên cao lặp lại nhiều lần mà không nguy hiểm gì thì gà con không chạy đi ẩn nấp nữa.

2. In vết

– Khái niệm : In vết là hiện tượng các con non đi theo các vật chuyển động mà chúng nhìn thấy đầu tiên. Hiện tượng này chỉ thấy ở những loài thuộc lớp chim.

– Ví dụ : Ngỗng xám con đã in vết nhà tập tính học Konrad Lorenz và đi theo ông.

3. Điều kiện hóa đáp ứng

– Điều kiện hóa đáp ứng: là sự hình thành mối liên kết mới trong thần kinh trung ương dưới tác động của các kích thích kết hợp đồng thời. Ví dụ : thí nghiệm của Paplop.

– Điều kiện hóa hành động : Liên kết một hành động với một phần thưởng (hoặc phạt), sau đó động vật chủ động lặp lại (hoặc không lặp lại) các hành vi đó.

4. Học ngầm 

– Khái niệm : là kiểu học không có ý thức, không biết rõ là mình đã học được, khi có nhu cầu thì kiến thức đó tái hiện để giải quyết những tình huống tương tự.

– Ví dụ : thả chuột vào đường đi, sau đó cho thức ăn thì chuột biết đi đúng đường đó.

5. Học khôn

– Khái niệm : là kiểu học phối hợp các kinh nghiệm cũ để giải quyết tình huống mới.

– Ví dụ : Tinh tinh biết xếp thùng gỗ chồng lên nhau để lấy thức ăn.

V. MỘT SỐ DẠNG TẬP TÍNH PHỔ BIẾN Ở ĐỘNG VẬT

1. Tập tính kiếm ăn

– Tác nhân kích thích: Hình ảnh, âm thanh, mùi phát ra từ con mồi.

 – Chủ yếu là tập tính học được. Động vật có hệ thần kinh càng phát triển thì tập tính càng phức tạp.

– Gồm các hoạt động : rình mồi, vồ mồi, bỏ chạy hoặc lẩn trốn.

–  Ví dụ : hải li đắp đập để bắt cá, mèo rình mồi.

2. Tập tính bảo vệ lãnh thổ

– Các loài động vật dùng mùi hoặc nước tiểu, phân của mình để đánh dấu lãnh thổ. Chúng có thể chiến đấu quyết liệt khi có đối tượng xâm nhập vào lãnh thổ của mình.

– Ví dụ : cầy hương dùng mùi của tuyến thơm để đánh dấu ; chó, mèo, hổ,.. đánh dấu lãnh thổ bằng nước tiểu.

– Bảo vệ nguồn thức ăn, nơi ở và sinh sản.

3. Tập tính sinh sản

– là tập tính bẩm sinh mang tính bản năng, gồm chuỗi các phản xạ phức tạp do kích thích của môi trường bên ngoài (nhiệt độ) hoặc bên trong (hoocmon) gây nên hiện tượng chín sinh dục và các tập tính ve vãn, tranh giành con cái, giao phối, chăm sóc con non,…

– Tác nhân kích thích: Môi trường ngoài (thời tiết, âm thanh, ánh sáng, hay mùi do con vật khác giới tiết ra..) và môi trường trong (hoocmôn sinh dục) .

– Ví dụ : gà trống, công đực khoe mẽ với con cái bằng các điệu múa hay màu lông rực rỡ ; hươu đực húc nhau, con nào thắng được giao phối với con cái.

– Tạo ra thế hệ sau, duy trì sự tồn tại của loài.

4. Tập tính di cư

– Do sự thay đổi nhiệt độ, độ ẩm, một số loại côn trùng, chim, cá có hiện tượng di cư để tránh rét hoặc sinh sản.

– Ví dụ : Chim di cư, cá hồi vượt đại dương để sinh sản.

– Định hướng nhờ vị trí mặt trăng, mặt trời, các vì sao, địa hình, từ trường, hướng dòng chảy.

– Tránh điều kiện môi trường không thuận lợi.

5. Tập tính xã hội

 – Là tập tính sống bầy đàn, trong đàn có thứ bậc (hươi, nai, voi, khỉ, sư tử,… có con đầu đàn,) có tập tính vị tha (ong thợ trong đàn ong, kiến lính trong đàn kiến),…

VI. ỨNG DỤNG NHỮNG HIỂU BIẾT VỀ TẬP TÍNH VÀO ĐỜI SỐNG VÀ SẢN XUẤT

Con người huấn luyện động vật vào các mục đích khác nhau: Giải trí, săn bắn, bảo vệ mùa màng, chăn nuôi, an ninh quốc phòng.

–   Dạy thú (hổ, voi, khí, cá sấu, cá heo, trăn, chó,…) làm xiếc.

–   Dùng thú để săn mồi (chó, chim ưng,..), để chăn gia súc (chó,..), dùng chó để phát hiện ma túy và bắt tội phạm.

–   Sử dụng một số tập tính của gia súc trong chăn nuôi : nghe tiếng kẻng, trâu bò trở về chuồng.

–   Làm bù nhìn ở ruộng để đuổi chim chóc phá hoại cây trồng.

Đăng bởi: THPT Ninh Châu

Chuyên mục: Lớp 11, Sinh 11

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button