Lịch SửLớp 11

Âm mưu của thực dân Pháp khi tấn công Gia Định là gì?

Câu hỏi: Âm mưu của thực dân Pháp khi tấn công Gia Định là gì?

Lời giải:

– Gia Định và Nam Kì là vựa lúa lớn của Việt Nam, chiếm được gia định quân Pháp sẽ cắt đứt con đường tiếp tế lương thực của triều đình nhà Nguyễn.

Bạn đang xem: Âm mưu của thực dân Pháp khi tấn công Gia Định là gì?

– Gia Định có vị trí chiến lược quan trọng:

+ Xa Trung Quốc sẽ tránh được sự can thiệp của nhà Thanh.

+ Xa kinh đô Huế sẽ tránh được sự tiếp viện của triều đình Huế.

+ Hệ thống giao thông đường thủy ở đây rất thuận lợi. Từ Gia Định có thể sang Cam-pu-chia một cách dễ dàng, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc làm chủ lưu vực sông Mê Kông của Pháp.

– Pháp phải hành động gấp vì tư bản Anh sau khi chiếm Singapo và Hương cảng cũng đang ngấp nghé chiếm Sài Gòn để nối liền cửa biển quan trọng trên.

Cùng THPT Ninh Châu tìm hiểu thêm về cuộc tranh chống thực dân Pháp tại thành Gia Định nhé!

1. Nguyên nhân của cuộc chiến

Với mong muốn đánh chiếm nhanh Đà Nẵng, rồi sẽ “giáng cho Huế một đòn quyết định”, để có thể làm chủ nước Đại Nam; nhưng ý đồ của Liên quân Pháp và Tây Ban Nha đã không thể thực hiện được, vì vấp phải sự kháng cự của quân và dân nước ấy.

Như vậy, việc Pháp chọn mặt trận thứ hai ở Sài Gòn, cũng không nằm ngoài mục đích muốn chiếm đóng và tìm kiếm lợi lộc từ nước Việt. Ngoài việc cắt đứt con đường tiếp tế lương thực cho Huế như đã ghi trên, thực dân Pháp sẽ có thêm điều kiện thuận lợi để thực hiện ý đồ làm chủ lưu vực sông Mê Kông, và xa hơn nữa là phía Bắc…

– Từ Gia Định có thể đánh sang Campuchia, cắt con đường tiếp tế lương thực cho triều đình Huế ( Nhà Nguyễn ), thuận lợi làm chủ khu vực Mê Công, có thể dò đường sang Trung Quốc.

2. Diễn biến

a/ Trên đường tiến quân

+ Tháng 2/1859, Pháp đánh chiếm thành Gia Định nhưng gặp nhiều khó khăn do hoạt động của các dân binh. Kế hoạch “đánh nhanh thắng nhanh” của Pháp thất bại, chúng phải chuyển sang kế hoạch “chinh phục từng gói nhỏ”.

+ Ngày 11 tháng 2, đoàn tàu chiến Pháp vào sông Cần Giờ. Sau đó, quân Pháp vừa đi vừa tháo gỡ những chướng ngại vật trên sông và triệt phá 12 đồn trại của quân Việt ở hai bên bờ, nên mãi tới chiều 15 tháng 2, quân Pháp mới đến được ụ Hữu Bình. Tức thì, cuộc đấu pháo đã diễn ra dữ dội suốt đêm. Quân Việt dùng thuyền nhỏ chở đầy thuốc súng và rơm khô, định dùng kế hoả công nhưng bị quân Pháp biết, sai người lén đốt trước.

+Sáng sớm hôm sau, tức ngày 16 tháng 2, bảy tàu chiến Pháp dàn trận rồi ra sức bắn phá cho đến khi quân Việt phải bỏ chạy và quân Pháp xông lên chiếm được pháo đài. Và ngày hôm sau nữa (17 tháng 2), các tàu chiến Pháp đã có mặt trước thành Gia Định.

b/ Tấn công thành Gia Định

Âm mưu của thực dân Pháp khi tấn công Gia Định là gì (ảnh 2)
Thành Phụng theo mô tả trong một sơ đồ quy hoạch của Pháp năm 1867.

Ngày 17 /2 /1859, Pháp tấn công thành Gia Định, quân triều đình chống cự yếu ớt rồi tan rã .

– Trong đó nhân dân địa phương tự động chống giặc, khiến chúng khốn đốn.

– Do phải tham gia chiến trường Trung Quốc và Châu Âu , quân Pháp để lại 1.000 quân ở Gia Định, quân triều đình vẫn “thủ hiểm” ở Đại Đồn Chí Hòa.

– Hàng nghìn nghĩa dũng do Dương Bình Tâm lãnh đạo tiếp tục tấn công giặc ở đồn Chợ Rẫy (7/1960), trong khi triều đình Huế xuất hiện tư tưởng chủ hòa.

– Pháp sa lầy ở hai nơi (Đà Nẵng và gia Định) nhưng triều Nguyễn lại có tư tưởng chủ hòa làm lòng người li tán.

c/ Thất thủ

+ Nhờ cho hai tàu nhỏ vào rạch Thị Nghè thám thính, cộng thêm sự chỉ dẫn của giáo sĩ Lefèbvre, nên các sĩ quan Pháp đã hiểu khá rõ lực lượng và cách bố phòng của thành Gia Định.

+ Chỉnh đốn lực lượng, rạng sáng 17-2, toàn bộ lực lượng liên quân dừng quân trên sông Sài Gòn, trực diện cổng thành Gia Định (hiện nay ở khu vực đường ngã tư Lê Duẩn – Đinh Tiên Hoàng tấn công thành từ loạt pháo của các tàu chiến trên sông Sài Gòn, phía ngoài cảng Ba Son hiện nay, chỉ cách cổng chính hướng đông của thành khoảng 500m.

+ Đến trưa 17-2, thành Gia Định thất thủ.

+ Hộ đốc Vũ Duy Ninh (hiện một con đường ở Bình Thạnh, một con đường ở Đà Nẵng mang tên ông) bị trọng thương, lui quân về thôn Phước Lý (tổng Phước Lộc, huyện Tân Bình xưa) thì rút gươm tự sát. Bộ tướng của ông là án sát Lê Từ cũng tự vẫn.

+ Tuy thắng trận, nhưng thực dân Pháp không đủ quân để giữ thành, không nhận được sự hỗ trợ từ các giáo sĩ và giáo dân Thiên Chúa giáo và luôn bị các đội nghĩa quân ngày đêm bám sát, tìm cách bao vây, nên quân Pháp đã phải quyết định phá hủy thành Gia Định.

Âm mưu của thực dân Pháp khi tấn công Gia Định là gì (ảnh 3)
Thần công thành Gia Định, đang được trưng bày tại Lăng Ông Bà Chiểu.

d/ Sau khi phá thành

+ Phá tan thành Gia Định xong, De Genouilly chỉ để lại một số quân đóng giữ ở đồn Nam (đồn Hữu Bình), còn bao nhiêu rút hết xuống các tàu chiến.

+ Ngày 20 tháng 4 năm 1859, viên tướng trên giao quyền cho Đại tá hải quân Jauréguibery chiếm giữ Gia Định, rồi lui tàu trở lại mặt trận Đà Nẵngvới phần lớn lực lượng của mình để tăng cường lực lượng bảo vệ của Thoyon., vì lúc này quân Pháp ở đó đang bị nguy khốn vì thương vong và dịch bệnh…

+ Vào ngày 8 tháng 5 năm 1859, ông ta trực tiếp dẫn đầu một cuộc tấn công của Pháp vào các cuộc bao vây của Việt Nam tại Đà Nẵng. Cuộc tấn công đạt được thành công hạn chế, nhưng người Pháp không thể phá vỡ cuộc bao vây.

3. Kết quả

+ Mặc dù thất bại trong việc giữ thành nhưng rõ ràng đây là trận chiến vô cùng oanh liệt, cùng với trận đánh pháo đài Phước Thắng (Vũng Tàu) mở màn cho những năm tháng trường kỳ kháng chiến của người dân Nam Bộ. Tướng Võ Duy Ninh là vị tướng cao cấp đầu tiên của nhà Nguyễn, cũng là của đất nước hy sinh anh dũng trong cuộc chiến. Trận chiến đấu này và tấm gương hy sinh anh dũng của Võ Duy Ninh đã tác động rất lớn dẫn đến những hoạt động kháng Pháp sau này của Nguyễn Trung Trực (1839-1868), Thiên Hộ Dương (1827-1866), Thủ Khoa Huân (1830-1875), Trương Định (1820-1864)…

+ Sau khi tướng Võ Duy Ninh mất, con trai ông là Võ Duy Lập gia nhập nghĩa quân của Trương Công Định, tiếp tục chống Pháp, trở thành người anh hùng nghĩa quân. Những nhân vật lịch sử như Nguyễn Tri Phương, Phan Thanh Giản, Võ Duy Ninh, Trương Định, Lê Từ và nhiều nhân sĩ khác nữa đã tự kết thúc cuộc đời mình khi không làm tròn bổn phận là tấm gương sáng chói cho hậu thế, nhắc nhở những người cầm cương quốc gia ngày nay về đức hy sinh quên mình vì lợi ích quốc gia, dân tộc.

Đăng bởi: THPT Ninh Châu

Chuyên mục: Lớp 11, Lịch Sử 11

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button